هستی‌پذیری توسعه پایدار، از مسیر توانمندسازی جامعه محلی مناطق آزاد
هستی‌پذیری توسعه پایدار، از مسیر توانمندسازی جامعه محلی مناطق آزاد

مناطق آزاد کشور ما از ظرفیت بالایی جهت توسعه برخوردار هستند، یکی از این ظرفیت‌ها بحث گردشگری در مناطق آزاد است‌. هر چند بیشتر از گردشگری، بر جاذبه‌های تجاری مناطق اهمیت داده می‌شود؛ اما واقعیت این است که در صورت توجه جدی و تقویت جوامع محلی و زمینه‌سازی برای مشارکت جوامع بومی، می‌توان زمینه‌های مناسب برای توسعه آن به عنوان یکی از پرسود‌ترین صنایع روز دنیا فراهم کرد.

به گزارش اخبار آزاد مناطق، بی‌تردید برنامه‌ریزی مهم‌ترین عاملی است که هم به نفع مردم است و هم می‌تواند زمینه توسعه مناطق را فراهم کند. در سال‌های اخیر رویکردهای مشارکتی به برنامه‌ریزی توسعه مورد توجه فزاینده‌ای قرار گرفته است. از این جهت برنامه‌ریزی در گردشگری باید موثرترین شیوه استقرار سرمایه انسانی محلی و دیگر منابع در کنار استفاده از دانش بومی اجتماع محلی متمرکز شود، بدیهی است که توانمندسازی جوامع محلی برای مشارکت در این امر و همچنین ظرفیت‌سازی برای پیمودن مسیر توسعه، امری حیاتی است؛ چراکه مناسب‌ترین الگوی مشارکت مردم در برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری، توانمندسازی مردم محلی می‌باشد و بیش از همه از طریق ظرفیت‌سازی اجتماعی دست یافتنی است و باعث می‌شود مردم به سطحی از توسعه فردی برسند که بتوانند بر‌اساس خواسته‌های خود تصمیم بگیرند.

اما کارآفرینی و ایجاد کسب و کارهای کوچک و متوسط به عنوان موتور محرکه توسعه اقتصادی و اجتماعی، نقش اساسی مهمی در فرآیند توسعه جوامع محلی دارند. از آنجا که نمی‌توان اثر کسب و کارهای کوچک و متوسط را در رشد اقتصادی کشور‌ها نادیده گرفت، برای پیشرو بودن در این امر، کشورها اقدام به سیاستگذاری و برنامه‌ریزی‌های بلندمدت کرده و مشوق‌ها و شرایطی را به وجود می‌آورند تا از پتانسیل سازنده کسب و کارهای کوچک و متوسط برای رسیدن به رشدی پایدار استفاده نمایند.

در این گزارش با معاونین فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان‌های مناطق آزاد کشور به گفت‌و‌گو نشستیم تا با مهم‌ترین اقدامات در حوزه توانمندسازی جوامع محلی آشنا شویم.

 

معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد اروند:

آموزش؛ مهم‌ترین اقدام در حوزه توانمندسازی

معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد اروند در گفت‌و‌گو با نشریه، از اقدامات مهم برای توانمندسازی جوامع محلی سخن گفت، از نقش دوره‌های آموزشی با رویکرد تمرکز بر توسعه بوم‌گردی‌.

قدرت‌اله طمیمیان، مهم‌ترین موانع موجود برای کسب و کارهای کوچک را عامل دوگانگی مدیریتی دانست که باعث عدم یکپارچگی می‌شود، ضمن اینکه شرایط بد اقتصادی تحریم و بیماری کرونا به مشکلات اضافه شده است.

وی درخصوص توانمندسازی جوامع محلی و عوامل موثر بر پیشبرد فرهنگ محلی در برنامه‌ریزی توسعه گردشگری منطقه آزاد اروند گفت: با توجه به اینکه طرح جامع گردشگری اروند مراحل نهایی خود را طی می‌کند‌، باید بگویم که یکی از ظرفیت‌ها و مزیت‌های این منطقه، بوم‌گردی است که با مشخص شدن روستاهای اولویت‌دار براساس شاخص‌های وزارت میراث فرهنگی، اهداف، سیاست‌ها و بودجه‌ریزی هم در حوزه اجرایی و هم در حوزه آموزشی و حمایتی و تسهیلاتی برای اهالی روستاهای اولویت‌دار در فاز اول و بقیه روستاها در فاز بعدی مشخص می‌شوند‌. البته اقداماتی در حوزه عمرانی برخی از روستاهای دارای پتانسیل گردشگری، مانند ساحل‌سازی‌، توسعه شبکه برق و… انجام شده است.

طمیمیان در ادامه در پاسخ به این سوال که چه فعالیت‌های مهمی برای توانمندسازی جوامع محلی در اروند انجام می‌گیرد، اظهار داشت:‌ مهم‌ترین اقدامات حوزه توانمندسازی‌، آموزش است که دوره‌های آموزشی متفاوتی در این خصوص برگزار شده است‌، اما به صورت ویژه دوره‌های تسهیلگری به صورت پایلوت در دو روستای منتخب اجرا خواهد شد که رویکرد آن تمرکز بر توسعه بوم‌گردی است و همزمان دوره‌های آموزشی تسهیلگری برای فارغ‌التحصیلان و فعالین حوزه گردشگری منطقه هم برگزار خواهد شد.

معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد اروند در ادامه درخصوص توسعه کسب و کارهای کوچک و تاثیر آن بر اشتغال مردم گفت: کسب و کارهای کوچک در حوزه بوم‌گردی و صنایع دستی‌، اولین اولویت حوزه گردشگری است که با برگزاری نمایشگاه و جشنواره و ورود مسافرین می‌توانیم رونقی را در این حوزه‌ها شاهد باشیم که متاسفانه فعلا به علت شرایط موجود‌، وضعیت مناسبی ندارند، اما بعد از این دوران برنامه‌های مفصلی تدارک دیده شده است‌.

وی به تاثیر بیماری کرونا اشاره کرد و اذعان داشت: تقریبا ۹۰درصد دچار ضرر شده‌اند و ۹۰درصد هزینه‌ها را از اندوخته‌های قبلی پرداخت می‌کنند، اما بعد از دوران کرونا با برگزاری همایش‌، جشنواره، نمایشگاه و تورهای گردشگری به این کسب و کارها کمک خواهد شد‌.

طمیمیان درخصوص موانع موجود برای پیشرفت کسب و کارهای کوچک گفت: مهم‌ترین عامل دوگانگی مدیریتی است که باعث عدم یکپارچگی است و تفویض اختیارات به صورت کامل انجام نشده و اعتبارات و تسهیلات ملی از منطقه آزاد قطع شده و البته شرایط بد اقتصادی‌، تحریم‌ها، سیل و کرونا هم این شرایط را بدتر نموده است.

معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد اروند در ادامه در پاسخ به این سوال که چقدر شاهد برگزاری دوره‌های آموزشی در حوزه اشتغال هستیم، تاکید کرد:‌ مسلما آموزش اساس و پایه هرگونه توسعه محسوب می‌شود و بودجه قابل توجهی از این معاونت به آموزش در همه حوزه‌ها اختصاص داده شده است؛ ضمن اینکه برنامه جامع و فراگیر آموزش گردشگری برای همه اقشار جامعه از سال آینده به اجرا در خواهد آمد .

وی درخصوص وضعیت آموزه‌های اجتماعی در منطقه آزاد اروند گفت: بهداشت روان به مفهوم تامین و ارتقاء سلامت روانی فردی و اجتماعی، پیشگیری از ابتلاء، درمان مناسب بیماری‌های روانی و توانبخشی بیماران روانی می‌باشد و با فرض این تعریف مجموعه فعالیت‌ها ازجمله اجرای برنامه بهداشت روان روستایی و شهری؛ انجام فعالیت‌هایی که در جهت گسترش سلامت روانی و اجتماعی فرد باشد؛ آموزش‌های عمومی به منظور جلوگیری از ابتلاء به بیماری‌های روانی و عصبی؛ آموزش مهارت‌های زندگی ازجمله مهارت ارتباطی، مقابله با استرس، حل مسئله، قاطعیت، خود آگاهی و…؛ آموزش شیوه فرزند‌پروری؛ آموزش مداخلات روانی در پیشگیری از بلایای طبیعی؛ آموزش پیشگیری از اعتیاد و سوءمصرف مواد؛ آموزش تشخیص و درمان بیماری‌های روان پزشکی؛ تهیه جزوات آموزشی؛ درمان به موقع و مناسب بیماران به منظور جلوگیری از شیوع بیماری‌های روانی و برنامه پیشگیری از خودکشی در دستورکار ما قرار داد‌.

طمیمیان درخصوص خدمات بهداشت روان نیز بیان داشت: آموزش؛ مبارزه با علل بیماری و یا عوامل موثر در انتقال آن؛ کاهش آسیب‌پذیری فردی و ایجاد محیط مناسب در اجتماع به منظور کاهش خطر ابتلا افراد به بیماری؛ مشاوره و راهنمایی گروهی و فردی؛ بیماریابی و کمک‌های اولیه؛ اصلاح نظام مراقبتی در افراد سالم و بیمار ازجمله اقدامات قابل توجه در این زمینه است.

وی جمعیت‌های آسیب‌پذیر در بهداشت روان را شامل بیماران و معلولین روانی، عقب‌ماندگان ذهنی،  بیماران صرعی، سالمندان، معتادان، بیکاران، نیازمندان اقتصادی و کودکان و نوجوانان، زنان باردار و مطلقه و داغدیده، افراد بی‌سرپرست، زندانیان و مهاجران را از گروه‌های آسیب‌پذیرتر و جمعیت‌های هدف در برنامه‌های بهداشت روان دانست.

معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد اروند در رابطه با بسترسازی برای فروش تولیدات در منطقه اروند تصریح کرد: مسلما بهترین بستر، برگزاری نمایشگاه است، اما تفاهم‌نامه‌ای با انجمن دوستی ایران و روسیه امضاء شده که قرار بر صادرات صنایع دستی و سوغات به روسیه است و در تمام هتل‌ها، فرودگاه، ادارات و… اقدام به نصب ویترین‌های فروش صنایع دستی و همچنین ایجاد خانه صنایع دستی در آبادان و خرمشهر خواهیم نمود.

طمیمیان درخصوص انعقاد تفاهم‌نامه در جهت حمایت از توسعه جوامع محلی گفت: تفاهم‌نامه‌های متعددی با انجمن دوستی ایران و روسیه برای صادرات صنایع دستی و جذب گردشگر‌، تفاهم نامه با اتاق بازرگانی ایران جهت جذب سرمایه‌گذار و برگزاری همایش‌های مشترک، تفاهم‌نامه با پژوهشگاه میراث فرهنگی برای ثبت، مرمت و احیا بناهای تاریخی و تفاهم‌نامه با ایرلاین‌های کیش و کارون جهت برقراری پروازهای خارجی منعقد شده که تمام اینها در راستای رونق گردشگری در منطقه است.

معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد اروند در پایان در پاسخ به این سوال که توسعه کارآفرینی چقدر در دستورکار مسئولان منطقه آزاد اروند است، اظهار داشت: مسلما تنها راه توسعه پایدار‌، دوری از بخش دولتی و فعال شدن بخش خصوصی است و تمام برنامه‌های این سازمان در راستای حمایت از بخش خصوصی و واگذاری بسیاری از موضوعات ازجمله راه‌اندازی خانه‌های صنایع دستی‌، اقامتگاه‌های بوم‌گردی‌، احیاء بناهای تاریخی و… به بخش خصوص در راستای فعال‌تر شدن این بخش و افزایش کارآفرینی و به تبع آن افزایش اشتغال بخش بومی است.

 

معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد ارس‌:

خودکفایی و استقلال اقتصادی افراد، مهم‌ترین فاکتور توسعه جوامع محلی

معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد ارس نیز در گفت‌وگو با نشریه، از توسعه جوامع محلی سخن گفت‌.

یوسف داداش‌زاده مهم‌ترین پروژه‌هایی که بیش از پیش به موضوع توانمندسازی جامعه محلی در ارس تاثیر گذاشته را اجرای پروژه جامعه ایمن‌، شهر سالم و ژئوپارک ارس دانست که به اعتقاد او بهترین تمرین برای مشارکت مردم محلی در مقوله‌های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی بوده است‌.

وی درخصوص توانمندسازی جوامع محلی و عوامل موثر بر پیشبرد فرهنگ مشارکت محلی در برنامه‌ریزی توسعه گردشگری در مناطق آزاد گفت: برخلاف تزهای یکپارچه کننده مانند جهانی شدن، الگوها و استراتژی‌های توانمندسازی در فضا-زمان مختلف می‌تواند متغیر باشد، به ویژه چون سر و کار این ایده با مردم محلی است. ولی اگر بخواهیم کل مقوله توانمندسازی را در یک عبارت خلاصه کنیم، می‌توان گفت توانمندسازی عبارت است از افزایش مشارکت جامعه محلی در تصمیم‌سازی و تسلط بر سرنوشت اجتماعی خود است و البته بدیهی است پیش‌نیاز این کار، توانمند کردن تک‌تک افراد محلی در تمامی جنبه‌های شهروندی از یک طرف و همکاری مسئولین محلی از طرف دیگر است. با توجه به اینکه ذات موضوع گردشگری با اقتصاد و فرهنگ یک جامعه آمیخته شده، ما توسعه گردشگری را یکی از ابزارهای توانمندسازی یک جامعه محلی می‌دانیم و در سیاستگذاری‌های کلان توجه ویژه‌ای به آن داریم. البته می‌دانیم توسعه پایدار در گردشگری زمانی محقق می‌شود که این توسعه با محوریت جامعه محلی باشد.

داداش‌زاده درخصوص فعالیت‌های مهم برای توانمندسازی جوامع محلی در ارس ‌اظهار داشت: طی مطالعه‌ای که کمیته توانمندسازی جوامع محلی در ارس با محوریت معاونت فرهنگی، اجتماعی و گردشگری در سه ماه اخیر انجام داد، ما مفهوم توانمندسازی را در سه بعد فرهنگی، اجتماعی و اقتصاد محلی بررسی کردیم که هر کدام از این ابعاد به چندین زیربخش و هر زیربخش به چندین پارامتر قابل ارزیابی تقسیم شد. با بررسی وضعیت موجود طبق این الگو معلوم شد اقدامات صورت گرفته از طرف سازمان منطقه آزاد ارس به صورت قابل توجهی در راستای اهداف توانمندسازی بوده است. از این اقدامات می‌توان به آموزش صنایع دستی، اشتغال بانوان و توسعه کسب و کارهای محلی با موضوع گردشگری در بعد اقتصاد محلی و نیز احیاء و بزرگداشت میراث ملموس و ناملموس محلی در بعد فرهنگی و همچنین اقدامات انجام گرفته در بعد اجتماعی مانند انواع کارگاه‌های آموزشی با موضوعات اجتماعی، فرهنگ ترافیک، فضاهای عمومی رفاهی و تفریحی اشاره کرد.

معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد ارس در ادامه تاکید کرد: اما مهم‌ترین پروژه‌هایی که بیش از پیش به موضوع توانمندسازی جامعه محلی در ارس تاثیر گذاشته، اجرای پروژه جامعه ایمن‌، شهر سالم و ژئوپارک ارس می‌باشد که بهترین تمرین برای مشارکت مردم محلی در مقوله‌های فرهنگی اجتماعی و اقتصادی بود‌.

وی در پاسخ به این سوال که توسعه کسب و کارهای کوچک چقدر به اشتغال مردم در منطقه ارس کمک کرد، اذعان داشت: ایجاد تشکل‌ها و سازماندهی فعالیت‌ها در قالب انجمن‌ها، اولین و مهم‌ترین گام جهت حرکت به سمت حرفه‌ای‌گری بین صاحبان ایده بود؛ امروز با افتخار باید بیان کنیم که فقط یک شرکت در حوزه صنایع دستی با طراحی مدلی بسیار کارآمد از جلفا تا خداآفرین بیش از سیصد شغل خانگی همراه با آموزش بروز ایجاد کرده است‌.

داداش‌زاده افزود: شرکتی که استارت آن از آموزش افراد تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی با محوریت سازمان ایجاد شد و در حوزه چرم هم‌اکنون به چنان موفقیت‌هایی رسیده‌اند که به غیر از ایجاد اشتغال مستقیم ۶۷خانم سرپرست خانواده، در شرف ثبت برند هستند؛ نمونه‌ای از این کسب وکارهای کوچک در این منطقه است.

معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد ارس درخصوص برگزاری دوره‌های آموزشی در حوزه اشتغال گفت: خوشبختانه در این حوزه دست منطقه آزاد ارس پر بوده است؛ چراکه کارگاه‌های متنوع در طیف وسیعی از صنایع دستی، ژئوپروداکت و گردشگری تا اقتصاد محلی مانند کشاورزی، گلخانه‌داری و زنبورداری برگزار شده است.

وی ادامه داد: اما مهم‌ترین موضوعی که در ارس نهادینه شده است، ایجاد بسترهای لازم برای دسترسی راحت و کم‌هزینه ارسوندان به دوره‌های آموزشی مهارتی در قالب تفاهم‌نامه‌های همکاری با سازمان فنی و حرفه‌ای کشور و جهاد دانشگاهی از یک طرف و تمایل قابل توجه ارسوندان برای حضور در این دوره‌های آموزشی از سوی دیگر است که اثربخشی دوره‌های آموزشی را در سطح قابل توجهی افزایش داده است‌. ضمن اینکه موضوع نیازسنجی آموزشی و ترسیم زنجیره ارزش برای مشاغل مختلف یکی از بحث‌های بسیار مهمی  است که در انتخاب دوره‌های آموزشی مدنظر قرار می‌گیرد .

داداش‌زاده درخصوص وضعیت آموزه‌های اجتماعی در منطقه ارس بیان داشت: با کمی بررسی دقیق‌تر درخصوص ترکیب جمعیتی ارس به صراحتا باید اعلام کرد که ارس یکی از مناطق با درصد باسوادی بالا و مشارکت اجتماعی بسیار بالایی محسوب می‌گردد؛ بنابراین برگزاری دوره‌های سبک زندگی ایرانی-‌اسلامی با همکاری موسسات آموزشی تاثیرات بسیار قابل توجهی ایجاد نموده و پیاده‌سازی پروژه جلفا، شهر سالم جامعه ایمن که برای اولین بار در دنیا کمیته معنویت با محوریت امام جمعه محترم در آن مدنظر قرار گرفت، موجب گردید که شاخصه‌های مربوط به سبک زندگی و بهداشت خانوادگی ارتقاء یابد. اما آنچه که باید به آن اذعان کنیم این است که این پذیرش از جانب مردم وجود دارد، ولی چقدر بستر از نظر زیرساخت‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری برای ارتقاء سطح کیفیت زندگی‌ها فراهم شده، بسیار مهم و ضروری است.

معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد ارس در پاسخ به این سوال که چه بسترسازی‌هایی برای فروش صنایع دستی و یا تولیدی روستاییان صورت گرفته است، تصریح کرد: در این راستا نیز اقداماتی مانند برگزاری کارگاه آموزشی بازاریابی برای جامعه محلی تولیدکنندگان و نیز حمایت از تولیدکنندگان برای  شرکت در نمایشگاه‌های داخلی و خارجی صورت گرفته است. ولی باید اذعان کرد هنوز از وضعیت ایده‌آل فاصله وجود دارد و در این زمینه وب‌سایت فروش این محصولات برای مخاطب داخلی و خارجی طراحی شده است و نیز ایجاد بازارهای محلی تلاش‌های مضاعفی باید صورت گیرد.‌

وی تاکید کرد: به همین منظور با ایجاد انجمن‌، اخذ مجوز صدور صنایع خلاق از دبیرخانه ستاد فناوری‌های نرم معاونت علمی ریاست جمهوری، اقدام برای تشکیل شتابدهنده در حوزه صنایع خلاق و شناسایی شرکت‌های بازاریاب و برقراری لینک ارتباطی با انجمن، از اقدامات بسیار مهم در این حوزه بوده است؛ ولی همانگونه که در بالا هم به آن اشاره شد می‌بایستی اقدامات بسیار دقیق‌تر و تلاش‌های مضاعف صورت پذیرد، زیرا سهم گرفتن از بازار رقابتی امروز بسیار سخت است‌.

داداش‌زاده درخصوص وجود موانع برای پیشرفت این نوع کسب و کارها گفت: در حال حاضر شاید مهم‌ترین مانع، کاهش بازار تقاضاست که به خاطر کاهش چشمگیر گردشگران خارجی و حتی داخلی اتفاق افتاده است.

معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد ارس در پاسخ به این سوال که در دوران کرونا کسب و کارهای ایجاد شده به واسطه پیشرفت جوامع محلی چقدر متضرر شدند، اظهار کرد: دقیقا مانند سازمان‌های بالادستی همچون ستاد ملی پیشگیری از شیوع ویروس کرونا و سازمان‌های بین‌المللی مانند سازمان جهانی گردشگری و سازمان جهانی بهداشت، سیاست منطقه آزاد ارس در بحران کرونا از جهت تعطیلی کسب و کارها متضرر شدند. ایجاد یک بالانس بهینه بین فعالیت کسب و کارها و محدودیت‌ها در این دوران لازم بوده که البته در این بین اولویت با سلامت افراد بوده است. ولی این واقعیت را نمی‌توان کتمان کرد که عمق بحران کرونا و دامنه تاثیر آن روی کسب و کارها بسیار زیاد بوده است. ما امیدواریم قول‌های حمایتی که دولت برای احیای این کسب و کارها داده، محقق شود و با تمام توان سیاست‌های حمایتی مصوب هیات مدیره محترم سازمان در حال پیگیری و اجرا می‌باشد‌.

وی درخصوص انعقاد تفاهم‌نامه در منطقه آزاد ارس برای توسعه کسب و کارهای محلی گفت: ما به این نکته توجه داریم که توانمندسازی یک جامعه محلی منوط به توانمندسازی تک‌تک افراد است و تمامی کارگاه‌های برگزار شده چه آنهایی که جنبه اجتماعی و آموزشی داشته‌اند و چه آنهایی که با هدف آموزش خوداشتغالی بوده‌اند، همگی در این راستا قرار می‌گیرند. حمایت این سازمان از شکل‌گیری انواع انجمن‌های محلی، نمود این سیاست است.

داداش‌زاده درخصوص دستورکار مسئولان منطقه آزاد ارس برای توسعه کارآفرینی، اذعان نمود: یکی از فاکتورهای توانمندی یک جامعه محلی، خودکفایی و استقلال اقتصادی افراد است. موضوع کارآفرینی حتی یک قدم بالاتر است؛ چراکه فرد کارآفرین غیر از خودش، بخش از اجتماع را نیز توانمند می‌سازد. لذا توسعه کارآفرینی از الزامات رویکرد توانمندسازی در سیاستگذاری‌های این سازمان است و برای رسیدن به آن مرحله باید گام به گام رفتار کرد.

معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد ارس در پایان خاطرنشان کرد: اما حرکت به سمت تکمیل زیست‌بوم صنایع خلاق‌، دانش‌بنیان و فناور با راه‌اندازی مرکز رشد ارس به عنوان یک مبنا برای صدور صنایع خلاق‌، صندوق پژوهش و فناوری ارس‌، مرکز نوآوری از مهم‌ترین اقدامات در راستای تبدیل ایده‌ها به محصول و تبدیل ایده‌پردازان به کارآفرینان توانمند می‌باشد که در این خصوص نیز ارس یکی از مناطق آزاد پیشرو محسوب می‌شود‌‌.

 

معاون فرهنگی‌، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد چابهار:

طرح حمایتی ایجاد اشتغال خانگی و خرد توسط سازمان منطقه آزاد چابهار

معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد چابهار نیز در گفت‌وگو با نشریه، از توسعه جوامع محلی سخن گفت، از اینکه توسعه در وهله اول باید در تفکر شکل بگیرد و بعد از آن است که کنش‌ها و رفتارها به تناسب توان حال و با برنامه‌ریزی و تبیین و تدوین برنامه قابل قبول و بومی‌سازی شده با توجه به توانمندی‌های موجود و با آموزش مستمر قابلیت شکوفایی را دارد‌.

طاهره شهرکی تاکید کرد که تمامی اقدامات معاونت فرهنگی و اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد چابهار به اقتضا چنین بوده و سازمان تلاش نموده ‌که تحت شرایط موجود، برابر توان و تحقق درآمد، به اهداف و برنامه تدوین سالانه خود در قالب عمل به مسئولیت اجتماعی به عنوان نخستین سازمان در مناطق آزاد کشور که در این خصوص اقدام به تهیه سند مسئولیت اجتماعی  نموده، جامه عمل بپوشاند.

وی افزود: استان سیستان و بلوچستان جوان‌ترین استان کشور و جزء استان‌های با بالاترین آمار بیکاری علی‌رغم وجود ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های خدادادی است. فلذا سازمان منطقه آزاد چابهار جهت ایفای مسئولیت اجتماعی با هدف نقش آفرینی در توسعه اقتصادی جامعه محلی، ایجاد فضای مشارکتی با جامعه محلی جهت توسعه اجتماعی فرهنگی و اقتصادی  و جلب مشارکت و حضور آنان  اقدامات موثر و پایداری را انجام داده و در دستور‌کار دارد.

معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد چابهار ادامه داد: اگرچه بسیاری از مردم اصطلاحات مسئولیت اجتماعی و توسعه پایدار را با ‌یکدیگر استفاده می‌کنند و یک رابطه نزدیک بین این دو وجود دارد، اما این دو مفاهیمی متفاوت هستند. مسئولیت اجتماعی که سازمان‌ها می‌توانند با رویکردهای اقتصادی اجتماعی و زیست محیطی با ارزش‌ها و فرهنگ استراتژی‌های ساختار تصمیم‌گیری و شیوه‌های عملیاتی خود را به شکلی شفاف و قابل حسابرسی یکپارچه کند. توسعه مسئولیت اجتماعی می‌تواند در حقوق افراد، مسائل زیست محیطی و حفظ مسئولیت جهانی تاثیر مهمی داشته باشد. از آنجایی که هدف اصلی مسئولیت اجتماعی، توسعه پایدار و رفاه اجتماعی می‌باشد، سازمان منطقه آزاد چابهار برنامه‌های نظام‌مند خود را جهت تحقق توسعه پایدار در راستای مسئولیت اجتماعی و توسعه برنامه‌های صنایع دستی و گردشگری تا سال‌۱۴۰۷ را ترسیم نموده است تا زمینه‌سازی جهت خدمات‌رسانی به جامعه محلی و حفظ محیط زیست و احترام به حقوق مشتریان و گردشگران و فراهم نمودن فضای امن و آرام را فراهم آورد.

شهرکی افزود: استان سیستان بلوچستان و علی‌الخصوص شهرستان چابهار و کنارک دارای ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های فراوانی در زمینه گردشگری و میراث فرهنگی و صنایع دستی است که سهم هر کدام از حوزه‌ها در این بین قابل توجه می‌باشد. شهرستان چابهار که به «دروازه اقیانوس» شهرت دارد، سعی نموده است برنامه‌های مدون خود را به گونه‌ای طراحی کند تا بتواند حداکثر استفاده از ظرفیت‌های فرهنگی و جغرافیایی را داشته باشد. نظر به اینکه این استان موقعیت استراتژیکی در گذشته و حال داشته‌، آن را به نقطه مهمی تبدیل کرده است که نیاز به برنامه‌ریزی در جهت استفاده از ظرفیت‌های پنهان و آشکار خود دارد.

وی افزود: این استان با دارا بودن ۱۸۰۰اثر تاریخی و فرهنگی و هنری، سهمی بسزا در توسعه گردشگری و صنایع دستی و صنایع وابسته جذب گردشگران از اقصی نقاط ایران را دارد. در این بین سهم شهرستان‌های چابهار و کنارک از آثار فرهنگی، ۱۵۰اثر بوده که با تلاش اداره میراث فرهنگی استان، تعداد ۳۱اثر در فهرست آثار ملی ثبت شده است که اگر برنامه‌های مدونی برای شناسایی آنها در نظر گرفته شود، زمینه جهانی‌سازی آنها مانند روستای ملی سفال کلپورگان و یا شهر ملی سوزن‌دوزی ایرانشهر، تنگ سرحه به عنوان روستای ملی حصیربافی و خامه‌دوزی سیستان، وجود دارد. صنایع دستی که بدون نیاز به فن‌آوری‌های پیشرفته و تنها با اتکاء به نیروی فکر و اندیشه و دست مردمان هر منطقه بوده که مواد اولیه آن نیز به سهولت قابل دسترسی و در همان منطقه تهیه می‌شود و دارای جنبه‌های کاربردی و تزئینی متفاوتی در زندگی روزمره مردم بوده و چون از گذشتگان به حال و آیندگان رسیده است، همواره سازمان را بر این داشته تا با حمایت از افراد و هم حفظ و اصالت این هنر و فرهنگ غنی همه حافظ این میراث باشند و هم بتوانند از طریق این صنعت برای مردمان محلی ساکن در روستاهای دارای فرهنگ و اصالت ایجاد شغل نماید و بتواند زمینه را برای جذب گردشگران و جهانگردان فراهم کند.

معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد چابهار ادامه داد: سازمان منطقه آزاد چابهار با توجه به افزایش اهمیت مسئولیت اجتماعی و تعهد به برنامه‌های خود در زمینه‌های گردشگری و صنایع دستی برنامه‌های متفاوتی را در این حوزه‌ها برگزار نموده است، ازجمله این برنامه‌ها برگزاری نمایشگاه‌های استانی ملی و بین‌المللی صنایع دستی در منطقه آزاد بوده که نتیجه آن را می‌توان در استعدادیابی پتانسیل‌های مختلف در حوزه صنایع دستی و شرکت صنعتگران صنایع دستی در این نمایشگاه‌ها و همچنین حضور فعال و پویای صنعتگران نمونه صنایع دستی استان با هزینه سازمان منطقه آزاد به نمایشگاه‌های بین‌المللی در پاکستان، قزاقستان و عمان اشاره کرد‌.

شهرکی گفت‌: شرکت صنعتگران صنایع دستی در نمایشگاه‌های داخلی و خارجی زمینه را برای بروز استعدادهای صنایع دستی و همچنین رقابت برای رسیدن به کیفیتی برتر در کنار حفظ اصالت هنر و تبادل فرهنگ هنری مناطق مختلف را نیز در بردارد را سبب می‌شود. اما از دیگر دستاوردهای سازمان منطقه آزاد چابهار که با همکاری دهیاری‌ها و دستگاه‌های ذیربط اقدام به برگزاری کلاس‌های آموزشی صنایع دستی نموده که بازخورد آن توانمندسازی بانوان و شرکت کارآموزان این حرفه در نمایشگاه‌های داخلی و خارجی و همچنین تولید تولیدات منحصربه‌فردی جهت فروش به گردشگران و بازدیدکنندگان است. این سازمان جهت حمایت از صنعتگرانی که فاقد مکان ثابت برای تولید و فروش محصولات خود هستند نیز تصمیماتی را اتخاذ نموده تا اندکی به اقتصاد آنها یاری رسانده باشد. به این صورت که سازمان مکانی را جهت فروش اقلام صنایع دستی تولید شده توسط صنعتگران را به عنوان نمایشگاه و فروشگاه صنایع دستی منطقه آزاد چابهار که بدون واسطه و مستقیم به متقاضیان و گردشگران ارائه می‌دهد، ضمن اینکه سامانه آنلاین و الکترونیکی فروشگاه نیز پاسخگوی نیاز آنان جهت سفارشات به مناطق مختلف کشور باشد.

وی ادامه داد: صنعتگرانی که توانسته‌اند با حمایت سازمان منطقه آزاد چابهار به تولید انبوه در بازه اقتصادی مناسب خود برسند و به نمایشگاه‌های خارجی راه پیدا کنند، جهت عرضه و فروش محصولات خود در سطح منطقه نیز در مراکز تجاری سطح منطقه آزاد با گرفتن غرفه زمینه را برای فروش محصولات خود به صورت مستقیم به گردشگران فراهم نموده‌اند که هم برای خود صنعتگران و هم منطقه آزاد ایجاد درآمد کرده و هم در جذب گردشگر به منطقه آزاد مثمرثمر بوده است.

معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد چابهار اظهار داشت: با توجه به اینکه امروزه صنعت گردشگری یکی از پردرآمدترین صنایع در کل دنیا محسوب می‌شود و این استان هم از نظر فرهنگی و مردم‌شناسی تنوع فراوانی دارد، پذیرای گردشگران از سراسر کشور عزیز ایران می‌باشد‌. سازمان منطقه آزاد چابهار در راستای حفظ مسئولیت اجتماعی و عمل به آن و با همکاری و هماهنگی دهیاری‌ها و شوراهای شهر و روستا و همچنین جوامع محلی و تعدادی از دستگاه‌های اجرایی، جهت جذب گردشگر و جلوگیری از مهاجرت روستاییان به شهرها در این مناطق، اقدام به ایجاد مکان‌های ثابت و امن برای مردم بومی در کنار جاذبه‌های گردشگری و آثار ثبت شده ملی مانند تالاب صورتی، خلیج گواتر، کوه‌های مریخی سواحل منحصربه‌فرد پزم، درک و دیگر جاذبه‌ها نموده تا برای ایجاد اشتغال و درآمدزایی بومیان از طریق فروش صنایع دستی محلی، صنایع دستی دریایی، غذاهای محلی و هم راهنماهای محلی و همچنین توسعه زیر‌ساخت‌ها برای جذب گردشگر و رفاه حال گردشگران ازجمله افزایش ساخت سرویس‌های بهداشتی و مکان‌هایی جهت خدمات‌دهی به آنان باشد.

شهرکی خاطرنشان کرد: سازمان منطقه آزاد همچنین در راستای عمل به برنامه‌های خود در جهت شکوفاسازی و استعدادیابی جوانان در زمینه‌های مختلف نیز برنامه‌هایی را در دستورکار خود قرار داده است. همچنین با برگزاری جشنواره‌ها و نمایشگاه‌های مد و لباس و فرهنگ و جشنواره غذا، علاوه بر جمع‌آوری غذاهای بومی و خاص منطقه، زمینه را برای معرفی و ثبت آنان در فهرست میراث ملی و جهانی فراهم آورده است‌. ضمن اینکه با برگزاری جشنواره‌های ملی، فرهنگ‌های مختلف هم معرفی و بستری مناسب برای تبادلات فرهنگی بین استانی و ملی ایجاد می‌شود تا در حاشیه این جشنواره‌ها ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های منطقه آزاد را به همگان معرفی کند‌. مضاف بر آن، این سازمان توانسته است در جهت محرومیت‌زدایی منطقه اقدامات قابل توجهی را انجام دهد و هم به مسئولیت و تعهد خود در قبال منطقه جامه عمل بپوشاند.

وی در ادامه گفت: عوامل موثر بر مشارکت فرهنگی جامعه محلی به ویژه زنان در استان سیستان و بلوچستان خصوصا سواحل مکران‌، متغیرهای جامعه‌پذیری، خودپنداره، نقش‌های جنسیتی، سرمایه اجتماعی، سرمایه فرهنگی و ویژگی‌های جمعیتی (سن، وضعیت تاهل، وضعیت اشتغال، تحصیلات پدر و تحصیلات مادر‌) حائز اهمیت است‌. متغیرهای سرمایه فرهنگی، سرمایه اجتماعی، خودپنداره، نقش‌های جنسیتی و وضعیت تاهل، به ترتیب، بیشترین تاثیر را در مشارکت فرهنگی زنان دارند که ما با شناسایی این عوامل با کمک دستگاه‌های مرتبط برای ارتقاء سطح زندگی‌، ایجاد اشتغال خانگی، و دادن نقش به آنان  برای پیشبرد اهداف فرهنگی و اجتماعی تلاش نموده‌ایم.

شهرکی اذعان نمود: ایجاد بنگاه‌های اقتصادی کوچک و زودبازده در عرصه بیشتر نظام‌های اقتصادی دنیا، به عنوان یک ضرورت پذیرفته شده است. در این میان، کسب و کارهای خانگی که یکی از شکل‌های این فعالیت‌های اقتصادی است، به واسطه کارکرد و مزایای خاص خود، به سرعت رشد و توسعه یافته است. کسب و کارهای خانگی از نظر ایجاد شغل و نوآوری در تولید و عرضه کالا و خدمات و سنخیت با تکنولوژی IT‌و تجارت الکترونیک، موجب تنوع و دگرگونی زیادی در بازارهای مختلف شده است، که می‌تواند برای اکثر افراد، به ویژه جوانان و بانوان بستر مناسبی برای راه‌اندازی آسان و ساده فعالیت‌های اقتصادی فراهم آورده و نقطه شروع مناسبی برای ورود به بازار کار محسوب شود.

معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد چابهار در پایان از مشکلات توسعه جوامع محلی سخن گفت و تاکید کرد: کم‌هزینه بودن راه‌اندازی این کسب و کارها با توجه به مشکلات اقتصادی و کم‌قدرت بودن بنیه مالی متقاضیان شغل، دانش مکفی جامعه محلی استان سیستان و بلوچستان بالاخص بانوان در حوزه صنایع دستی و هنرهای سنتی و غذا و سوغات با حذف نگاه فرهنگی بازدارنده حضور بانوان در بازار و اجتماع که گاها از سوی خانواده‌ها به متقاضیان کار تحمیل می‌گردد، سازمان منطقه آزاد چابهار را مجاب کرد تا با طرح حمایتی ایجاد اشتغال خانگی و خرد، گامی موثر در این رابطه بردارد.

 

معاون فرهنگی‌، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد انزلی:

اهمیت به توانمندسازی بانوان در منطقه آزاد انزلی

معاون فرهنگی‌، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد انزلی نیز در گفت‌و‌گو با نشریه، از اهمیت توانمندسازی جامعه محلی و اقدامات انجام گرفته در منطقه انزلی گفت و تاکید کرد:  توانمند‌سازی بانوان برای ما یک کار جمعی و جدی است، تا جایی که ما در درون سازمان ساختمانی را به آن  اختصاص داده‌ایم و صد میلیارد ریال تسهیلات صندوق کار‌آفرینی کشور را برای ایجاد صنایع  دستی  و پاره‌ای دیگر از مشاغل خرد خانگی  اختصاص داده‌ایم؛ همین طور به بازار فروش آنچه در داخل و چه در خارج توجه نشان داده و در این راستا اقداماتی را  در دستورکار داریم.

سیدحجت مهدوی سعیدی اظهار کرد: توانمند‌سازی بانوان منطقه مانند هر کار مهم دیگر نیاز به ادوات و تسهیلاتی دارد که باید با استعانت از پاره‌ای از دستگاه مانند جهاد اتاق تعاونی  اتاق بازرگانی به آن بپردازیم؛ جلسات مکرری را منعقد نموده و در حال تفاهم و قرارداد‌های معطوف بر آن هستیم تا جنبه‌های اجرائیات آن را در حیطه‌های مورد نظر تحکیم ببخشیم.

وی گفت: قطعا با پیامدهایی که پیش‌بینی نموده‌ام و هم‌اکنون نیز در سطوحی در جریان است، می‌توانیم با ضرایبی بهتر و بیشتر رمق و رونق اقتصادی را تضمین کنیم.

معاون فرهنگی‌، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد انزلی با بیان اینکه دوره‌های آموزشی در رئوس کار این سازمان قرار دارد، اظهار نمود: از بدو ورودمان به منطقه بیشترین اعتقاد و اهتمام ما آموزش‌های متعدد بر حسب حوزه‌های مربوط به سازمان بود، همین چند روز آینده در صدد نشستی تخصصی تحت عنوان فرهنگ تسهیل‌گری در حوزه گمرک هستیم.

مهدوی سعیدی خاطرنشان کرد: سبک زندگی اینجا چیز متفاوتی نیست، مردم به دیانت و مذهب اعتقاد دارند، ولی خب از فقدان کار و برخی از مزایای زندگی نیز گله‌مندند.

وی در ادامه گفت: ما دپارتمانی تحت عنوان جامعه‌شناسی و  رسانه‌ها را برای بررسی همین مسائل با حضور اساتید دانشگاه و بزرگان جوامع محلی به جهت بررسی چنین مشکلات و نهایتا حل این آسیب‌ها درست کرده‌ایم و هر دو هفته شاهد برگزاری جلسات مهم آن هستیم.

معاون فرهنگی‌، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد انزلی افزود: لینک کردن دست‌اندرکاران صنایع با فعالین اقتصادی ازجمله کارهای روزمره ماست تا در تنظیم چنین بسته‌‌هایی به واردات و صادرات توجهات اداری و اجرایی داشته باشند.

مهدوی سعیدی درخصوص موانع موجود برای توسعه جامعه محلی گفت: موانع شاید همان ساختار معیوب صادرات ماست؛ جاهایی هم بی‌برنامه‌گی فعالین اقتصادی وجود دارد.

وی درخصوص تاثیر کرونا بر جوامع محلی اظهار داشت: جوامع محلی ما چندان ‌از ناحیه کرونا متضرر نشدند، ما در تقویت کارشان همراهی‌شان می‌کنیم و در عین حال دنبال تقویت کسب و کارهای کوچک بیش از گذشته هستیم .

مهدوی سعیدی در پاسخ به این سوال که برای توسعه جامعه محلی آیا در منطقه آزاد انزلی توافق‌نامه‌ای امضا شده است، گفت: اول اینکه توافق یا تفاهم‌نامه زمانی منشاء خیر می‌شود که در سطوح قابل اجرا، اجرا شود. تفاهم‌نامه ساز و کار عینی و عملیاتی می‌خواهد، ما چندان در بند تفاهم‌نامه نیستیم؛ بلکه دنبال اجراء و عمل هستیم. تفاهم‌نامه و قراردادهای فی مابین زمانی برای ما ارزش و اعتبار دارد که منجر به اتفاق خوبی در سپهر وظایف ما شود .

معاون فرهنگی‌، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد انزلی در پایان درخصوص توسعه کارآفرینی در منطقه آزاد انزلی خاطرنشان کرد: کارآفرینی اکنون در محور اصلی اقدامات ما قرار دارد، اما همه نمی‌توانند در ادارات پشت میز بنشینند‌. دیوان‌سالاری مزمن و متورم ما بیش از این‌ گنجایش این حجم نیروهای پشت میز‌نشین ندارد‌، بنابراین ایجاد فرصت‌ها و مزیت‌های شغلی فارغ از سیطره دولت در اولویت برنامه‌های ما قرار دارد.

 

معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد ماکو:

اهمیت کسب و کارهای کوچک در منطقه آزاد ماکو

معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد ماکو نیز در گفت‌وگو با نشریه، عمده اشتغال مردم این منطقه  را در کسب و کارهای خرد و کوچک دانست، از این رو مسئولین مربوطه در زمینه سرمایه‌گذاری، اشتغال و توسعه کارآفرینی برنامه‌ها و اقدامات قابل توجهی را در دستورکار خود قرار داده‌اند. ضمن اینکه منطقه آزاد ماکو برای برنامه‌ریزی پنج ساله، یک ساله و برنامه‌های موردی روش برنامه‌ریزی مشارکتی با هدف توانمند‌سازی بیشتر را در اولویت کار خود گذاشتند.

مهدی خلف‌خانی در این گفت‌و‌گو ابتدا به چیستی توانمندسازی محلی پرداخت و گفت: توانمندسازی جوامع محلی یا به عبارت بهتر توانمندسازی اجتماعات محلی، یعنی مردم ساکن در محلات شهری و روستایی در راستای توسعه اجتماعی و اقتصادی ازجمله موارد مورد توجه اندیشمندان و مسئولین توسعه است که در کشور ما هم این مسئله مشابه خیلی از کشورهای در حال توسعه جزء اولویت‌های محسوب می‌شود؛ توسعه اجتماعی بدون مشارکت مردم نه امکان دارد و نه مطلوب کسی خواهد بود؛ لذا در مناطق آزاد نیز مشابه سایر نقاط کشور و سایر کشورهای دارای شرایط مشابه ارتقای مشارکت اجتماعی و تقویت فرهنگ مشارکت در زمینه‌های برنامه‌ریزی و اجرای برنامه‌ها و پروژ‌ه‌های معطوف به توسعه اجتماعی و اقتصادی دارای جایگاه ممتازی است.

وی افزود: از طرفی امکان تحقق برنامه‌های پیش‌بینی شده در برنامه‌ریزی‌های اقتصادی و اجتماعی ازجمله در قوانین برنامه توسعه و قوانین بودجه سالانه در صورتی محقق خواهد شد که ذی‌نفعان و ذی‌نقشان اصلی یعنی مردم اجتماعات محلی در آن مشارکت داشته باشند، به عبارتی برنامه‌ریزی مشارکتی با درجه بالایی از موفقیت هم همراه می‌شود. معنای توانمند‌سازی مردمی نیز با مضمون برنامه‌ریزی و کسب تجربه و دانش بیشتر از این طریق قرابت و نزدیکی بسیار زیادی دارد. در مناطق آزاد ازجمله منطقه آزاد ماکو هم برای برنامه‌ریزی پنج ساله، یک ساله و برنامه‌های موردی روش برنامه‌ریزی مشارکتی با هدف توانمند‌سازی بیشتر در اولویت است؛ برای نمونه بیشتر اعضای کمیته‌های برنامه‌ریزی برای برنامه پنج ساله هفتم را نخبگان محلی، صاحبان کسب و کار، نمایندگان تشکل‌های مردمی و… تشکیل داده‌اند و حتی اغلب دبیر این کمیته‌ها هم از بین مردم انتخاب شده است و این روزها در حال تنظیم و اجرای مطالعات پشتیبان برنامه هفتم بوده و در ادامه پیشنهاد احکام برنامه هفتم منطقه آزاد ماکو را نیز انجام خواهند داد. این نوع مشارکت که اصطلاحا به آن برنامه‌ریزی مشارکتی نیز گفته می‌شود، روش بهینه برنامه‌ریزی است و قاعدتا ذیل این نوع برنامه‌ریزی، برنامه‌های آموزشی، ترویجی و مهارتی متناسب با نیاز گروه‌ها و اقشار مختلف مردمی نیز پیش‌بینی و اجرا می‌شود.

خلف‌خانی در ادامه در پاسخ به این سوال که چه فعالیت‌های مهمی برای توانمندسازی جوامع محلی در ماکو انجام می‌گیرد، گفت: برای توانمندسازی اجتماعات محلی در منطقه آزاد ماکو، این موضوع در چند محور اساسی در حال اجرا و پیگیری است. در ارتباط با گروه نخبگان و تحصیلکردگان جلب مشارکت آنها در اجرای پروژه‌های آموزشی، فرهنگی و ترویجی، بهره‌گیری از دانش و ظرفیت آنها در تهیه و تنظیم برنامه‌های توسعه، اجرای برخی پروژه‌های فرهنگی و آموزشی مورد توجه می‌باشد، به نحوی که با کمک این قشر ارزشمند، تاریخ معاصر منطقه آزاد در قالب یک سریال تلویزیونی پرمحتوا به تصویر کشیده شده که سازمان منطقه آزاد بیشتر نقش پشتیبانی داشته و بقیه موارد توسط هنرمندان و نخبگان منطقه انجام می‌شود.

معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد ماکو ادامه داد: نمونه دیگر این نوع مداخله، همکاری سازمان منطقه آزاد ماکو با سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور در راستای شناسایی ظرفیت‌های بالفعل و بالقوه مهارتی مردم منطقه با استفاده از مشارکت مردم محلی با هدف تکمیل نواقص احتمالی در زمینه توانمند‌سازی متقاضیان است‌.

وی افزود: همچنین برنامه خوبی با همکاری چهارجانبه سازمان منطقه آزاد ماکو، سازمان بهزیستی کشور، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و بانک کشاورزی تنظیم شده و در شرف اجرا می‌باشد، این برنامه تحت عنوان برنامه تامین مالی خرد در سایر نقاط کشور هم در حال اجرا است، هدف کمی این برنامه فعال‌سازی یکصد گروه خودیار در سطح منطقه آزاد ماکو است.

این مقام مسئول در ادامه به کسب و کارهای کوچک در منطقه آزاد ماکو اشاره کرد و اظهار نمود: براساس سالنامه آماری وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و همچنین سازمان تامین اجتماعی، حدود ۶۰درصد از مشاغل کشور تحت پوشش انواع بیمه‌های اجتماعی بوده و ۴۰درصد شاغلین تحت پوشش هیچ بیمه‌ای نبوده و به اصطلاح شاغلین بخش غیررسمی هستند. اشتغال غیررسمی عمدتا در کسب و کارهای خرد و کوچک، اصناف و بخش کشاورزی و روستایی می‌باشند؛ در منطقه آزاد ماکو نیز با توجه به ساختار اقتصادی و پراکندگی جمعیت منطقه در تعداد ۵شهر و بیش از ۲۶۰روستا به لحاظ سهم اشتغال رسمی و غیررسمی وضعیت نسبتا مشابهی با میانگین کشوری حاکم است و از بین حدود ۴۷هزار نفر شاغل منطقه، بیش از ۲۳هزار نفر (حدود ۴۵درصد) تحت پوشش بیمه هستند و از این لحاظ حتی نسبت به میانگین کشوری قدری هم بهتر است. عمده اشتغال منطقه ماکو در کسب و کارهای خرد و کوچک بوده و فقط درصد اندکی در کارگاه‌های بزرگ مشغول می‌باشند.

خلف‌خانی در رابطه با برگزاری دوره‌های آموزشی با محوریت اشتغال و کارآفرینی در منطقه آزاد ماکو گفت: در این خصوص اقدامات قابل توجهی در منطقه صورت گرفته است؛ ازجمله این اقدامات برنامه‌ریزی عملیاتی مشترک با سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای و تفاهم‌نامه‌های همکاری مشترک با چند سازمان و ارگان دولتی، برگزاری نشست‌ها، اطلاع‌رسانی برنامه‌ها و ظرفیت‌های آموزشی در رسانه‌ها، نشریات، وب‌سایت‌ها و فضای مجازی و… می‌باشد که به صورت مستمر در دستورکار مسئولین سازمان منطقه آزاد ماکو قرار دارد. در کنار این موارد، حمایت از مراکز علمی و دانشگاه‌های منطقه و همچنین توسعه فضاهای آموزشی و ساخت و نوسازی مدارس و… نیز جزء برنامه‌های اولویت‌دار منطقه آزاد ماکو می‌باشد.

وی درخصوص بستر‌سازی به منظور فروش محصولات و تولیدی مردم منطقه اذعان داشت: علاوه بر بازارهای موقتی، تعداد سه بازار مدرن مرزی نیز توسط سازمان منطقه آزاد راه‌اندازی شده‌، بازار بزرگ مرزی و بازارچه مشترک مرزی و همچنین چند بازار محلی است که امکان تبادل کالاهای محلی و وارداتی را فراهم می‌کند. موقعیت منطقه آزاد ماکو به ویژه مرز بازرگان، دروازه اصلی ایران به اروپا تلقی می‌شود و بیش از ۳۵درصد کالاهای تجاری کشور که از طریق حمل و نقل زمینی انجام می‌شود، از طریق منطقه آزاد ماکو صورت می‌گیرد که فرصت خیلی مناسبی برای فروش کالاها و خدمات منطقه نیز محسوب می‌گردد.

معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد ماکو به موانع موجود برای توسعه جامعه محلی اشاره کرد و گفت: با وجود فرصت‌ها و نقاط قوت قابل توجه در منطقه آزاد ماکو، به نظر می‌رسد یکسری ضعف‌های زیرساختی هم همچنان در این منطقه وجود دارد، به ویژه در ارتباط با نیروی انسانی متخصص کمبود شدیدی احساس می‌شود. فرهنگ کار در این منطقه هم از جایگاهی که باید باشد، عقب‌تر است و بیشتر جوانان استخدام در دستگاه‌های دولتی را به عنوان کسب و کار ایده‌آل می‌دانند، به واسطه عدم برخورداری بخش خصوصی از نیروی متخصص و کاربلد، عمده مردم هرگونه تغییر و تحولی که مبنای توسعه پایدار باشد را وظیفه دولت می‌دانند و تا زمانیکه بخش خصوصی قوی به ویژه تشکل‌های صنفی قوی در منطقه شکل نگیرد، به نظر می‌رسد این نقیصه نیز همچنان پابرجا خواهد بود. فعال شدن تشکل‌هایی نظیر انجمن‌های صنفی کارفرمایان، انجمن‌های صنفی کارگران، تشکل‌های بسیج محلات، بسیج اصناف و… و مشارکت بیشتر در پیشبرد امور منطقه می‌تواند گام‌های توسعه‌ای بلندی را رقم زند.

خلف‌خانی در ادامه به آسیب‌های جدی ناشی از بیماری کرونا اشاره کرد و بیان داشت: در دوران شیوع ویروس کرونا، کسب و کارهای منطقه آزاد ماکو هم مشابه سایر مناطق کشور و جهان از آسیب مصون نماندند و کسب و کار حدود ۳هزار نفر از شاغلین منطقه آسیب دید، البته حمایت‌های خوبی هم از کسب و کارها و نیروی کار صورت گرفت، با همکاری خیرین منطقه و سازمان منطقه آزاد بیش از ۷۵۰نفر از بیکارشدگان از حمایت مالی برخوردار شدند، تعداد زیادی از کسب و کارها از تسهیلات بانکی ارزان قیمت استفاده کردند و بیش از ۴۰۰نفر از نیروی کار بیکار شده نیز تحت پوشش بیمه بیکاری قرار گرفتند.

وی افزود: در کنار این اقدامات، مدیریت کار و خدمات اشتغال سازمان منطقه آزاد ماکو در اجرای برنامه سیاست‌های فعال بازار کار هم موفق عمل کرد، به نحوی که تنها منطقه آزاد کشور است که در اجرای طرح یارانه دستمزد و حمایت از ایجاد اشتغال جدید و افزایش پوشش بیمه تامین اجتماعی برای کارگران به عنوان یک استان مطرح شده و در سایت وزارت کار در ردیف استان‌های مشمول طرح ثبت شده است، حدود ۵۰۰نفر نیروی کار نیز در این طرح حمایت شده و تحت پوشش بیمه تامین اجتماعی قرار گرفته‌اند.

معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد ماکو در پایان به اقدامات سازمان منطقه آزاد ماکو در زمینه ایجاد کسب و کار و کارآفرینی اشاره کرد و اظهار داشت: امروز سازمان منطقه آزاد ماکو در زمینه سرمایه‌گذاری، اشتغال و توسعه کارآفرینی برنامه‌ها و اقدامات قابل توجهی را در دستورکار دارد؛ در کنار پروژه‌های سرمایه‌گذاری، برنامه‌ریزی لازم در راستای نهضت اشتغال نیز صورت گرفته و در حوزه کار و خدمات اشتغال برنامه‌ریزی مبتنی بر نتایج در سال جاری عملیاتی شده است. این نوع برنامه‌ریزی تجربه اول مناطق آزاد کشور در زمینه توسعه اشتغال و کارآفرینی می‌باشد که با رویکرد رشد فراگیر و مطابق اصول اقتصاد مقاومتی بوده و در هر شرایطی به نتایج مثبت در زمینه ایجاد اشتغال منتهی می‌گردد.

 

معاون فرهنگی و اجتماعی سازمان منطقه آزاد کیش:

اجرای کامل اهداف توانمندسازی در جزیره کیش

اهمیت صنعت گردشگری به اندازه‌ای است که بسیاری از کشورهای توسعه یافته دنیا در رقابتی تنگاتنگ و در پی بهره‌گیری هرچه بیشتر از مزایا و فواید اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، توجه و تمرکز خود را بر توسعه روزافزون این صنعت معطوف کرده‌اند؛ اما منطقه آزاد کیش ازجمله نقاطی در کشور است که از قابلیت‌های گردشگری بالایی برخوردار است.

منطقه آزاد کیش می‌تواند با تاکید بر لزوم توسعه ظرفیت‌ها و شناسایی استعداد‌های فرهنگی، هنری و اجتماعی جامعه محلی، بر مسیر اجرای کامل موضوع توانمندسازی در جزیره حرکت کند؛ از این رو مدیران این منطقه در تلاش هستند تا با تقویت حس مشارکت و تعاون افراد محلی، بالا بردن کیفیت فرهنگی زندگی ساکنان و بالا بردن اثربخشی حوزه فرهنگی در توسعه اقتصادی، توجه بسیاری به بخش اجتماعی و فرهنگی جزیره و بالا بردن سطح آنها همراه با توسعه اقتصادی کند.

طبق گفته معاونین مناطق آزاد، توانمندسازی یکی از اجزای توسعه پایدار محسوب می‌شود که می‌تواند زمین توسعه همه‌جانبه را فراهم کند. دستیابی به توسعه پایدار، بدون توانمندسازی جوامع محلی امکان‌پذیر نیست و توانمندسازی آنان، راه‌حل سودمندی برای خروج از بیکاری هم در نظر گرفته شده است، به همین جهت در توسعه مدنظر مناطق آزاد کشور نیز، مسائل اجتماعی و خصوصا توانمندسازی جامعه محلی مورد توجه قرار دارد و با جدیت و با برنامه‌های متنوع پیگیری می‌شود.

معاون فرهنگی و اجتماعی سازمان منطقه آزاد کیش در همین زمینه بر لزوم توسعه ظرفیت‌ها و شناسایی استعداد‌های فرهنگی، هنری و اجتماعی جامعه محلی اشاره و بیان کرد: تقویت حس مشارکت حداکثری این جامعه در ماموریت‌های توسعه سازمان منطقه آزاد کیش تاثیرگذار است.

سعید پورعلی تاکید دارد که مسئولین سازمان منطقه آزاد کیش کارآفرینی را به‌ عنوان عاملی مهم و تاثیرگذار در دستیابی به اهداف خود ازجمله افزایش و توسعه صادرات، ایجاد اشتغال، جذب سرمایه‌گذاری‌های داخلی و خارجی، انتقال تکنولوژی، افزایش درآمدهای عمومی، افزایش جذب توریسم و در نهایت ارتقای جایگاه اقتصادی خود می‌دانند و سعی دارند با ایجاد وحدت و همدلی میان مسئولان و مردم، شاهد پیشرفت و توسعه قابل توجه جزیره کیش در حوزه‌های مختلف اقتصادی، عمرانی و گردشگری باشند و با انجام حمایت‌های لازم برای ورود کارآفرینان و تقویت ظرفیت‌های کارآفرینی مانند مهارت و انگیزش، زمینه‌ ایجاد و رشد کسب و کارهای جدید در منطقه را فراهم می‌نماید.

در ادامه صحبت‌های معاون فرهنگی و اجتماعی سازمان منطقه آزاد کیش را درخصوص توسعه جوامع محلی و ظرفیت‌های منطقه آزاد کیش در جهت تقویت کسب و کارهای کوچک می‌خوانید.

توانمندسازی جوامع محلی

توانمندسازی فرآیندی است که در آن افراد، گروه‌ها و سازمان‌ها بر مسائل و مشکلاتی که با آن مواجه هستند، کنترل و اختیار پیدا می‌کنند؛ بنابراین هدف توانمندسازی، کمک به افراد ضعیف است که تلاش کنند مهارت‌ها و توانایی‌هایشان را برای کنترل عاقلانه بر زندگی افزایش داده و بر ضعف‌هایشان غلبه کنند.

در حقیقت توانمندسازی مفهومی چندبعدی است که در حوزه‌های مختلف مانند مدیریت، روان‌شناسی، جغرافیا، کشاورزی، جامعه شناسی و… کاربرد دارد، اما در جامعه محلی ابعادی همچون توانمندی اقتصادی، اجتماعی و روانی بیشتر از سایر زمینه‌ها اهمیت دارد و موجب می‌شود برای افراد عزت نفس بیشتر، منزلت اجتماعی و تعامل و مشارکت اجتماعی را که یکی از عناصر سرمایه‌ اجتماعی است، به وجود آورد. زیرا تعامل و مشارکت اجتماعی مردم به معنای اعتماد آنها به مسئولین و حساسیت برای دخالت در سرنوشت خود و کشورشان است و شاید به همین دلیل است که جامعه شناسان معتقدند سرمایه اجتماعی یکی از ارکان اصلی در توسعه پایدار محلی و توانمندسازی اجتماعی محسوب می‌شود. بنابراین توانمندسازی، افراد را قادر می‌سازد تا از توانایی‌ها، ظرفیت‌ها و استعدادهای خود بهره ببرند و مسئولیت بپذیرند. توانمندسازی، حیاتی و انرژی‌زا، جامع و فراگیر و دموکراتیک (مردم سالار) است.

معاون فرهنگی و اجتماعی سازمان منطقه آزاد کیش درخصوص عوامل موثر بر پیشبرد فرهنگ مشارکت محلی گفت: مشارکت فرآیندی دوسویه و تعاملی است. یکسوی آن مردم و دیگر سوی آن دستگاه‌های اجرایی و دولت قرارگرفته است و دارای سه اصل مهم گفتمان، اجماع و رضایتمندی است که مجموعه آنها سبب بهبود کیفیت مشارکت می‌گردد و توانمندی جامعه محلی، یکی از راهکارهای مناسب برای تقویت مشارکت و همراهی افراد آن جامعه در مسیر دستیابی به اهداف کلان منطقه‌ای است؛ زیرا توسعه و پیشرفت همه‌جانبه مناطق، ازجمله توسعه گردشگری، بدون مشارکت اجتماعی، امکان‌پذیر نیست.

سعید پورعلی تاکید کرد: به ‌همین دلیل، برای پیشبرد فرهنگ مشارکت محلی در برنامه‌ریزی توسعه گردشگری، می‌توان از طریق توانمندسازی جامعه محلی، برنامه‌ریزی جامع و یکپارچه، ظرفیت‌سازی و ارتقاء سرمایه اجتماعی به نتایج خوبی دست یافت. در منطقه‌ای مانند کیش با چشم‌انداز توسعه گردشگری و تبدیل شدن به قطب گردشگری کشور، اگر بخواهیم صنعت گردشگری، راهی برای رسیدن به توسعه پایدار در جزیره کیش باشد؛ باید به تقویت و توانمندسازی جامعه محلی توجه کرد و زمینه‌های لازم برای هدایت گردشگران به خرید و مصرف از جوامع محلی در منطقه را فراهم ساخت. در این راه علاوه بر زیرساخت‌های ضروری، باید فرهنگ‌سازی‌ها و مطالعات لازم نیز صورت پذیرد.

وی درخصوص نقش اساسی منابع انسانی و توانمند نمودن آنها بیان داشت: توانمندسازی یکی از اجزای توسعه پایدار محسوب می‌شود که می‌تواند هم عامل و هم معلول توسعه باشد و دستیابی به توسعه پایدار، بدون توانمندسازی جوامع محلی امکان‌پذیر نیست و توانمندسازی آنان، راه‌حل سودمندی برای خروج از بیکاری هم در نظر گرفته شده است؛ به همین جهت در توسعه مدنظر مناطق آزاد کشور نیز، مسائل اجتماعی ‌خصوصا توانمندسازی جامعه محلی مورد توجه قرار دارد و با جدیت و با برنامه‌های متنوع پیگیری می‌شود. برنامه‌های توانمندسازی جوامع محلی فرآیندی است مستمر که با ورود به جامعه هدف برای سازماندهی قابلیت‌های بالقوه آنها و بالفعل کردن این قابلیت‌ها آغاز می‌شود و با فعالیت‌های آگاه‌سازی، حساس‌سازی و رایزنی با مقامات محلی برای اتصال آنها به ساختار‌های محلی و نهادسازی‌های محلی و برنامه‌های ظرفیت‌سازی و مداخله ادامه پیدا می‌کند.

معاون فرهنگی و اجتماعی سازمان منطقه آزاد کیش ادامه داد: برای ارتقاء فرهنگ مشارکت محلی در فضای مدیریتی پیشرفته و مدرن امروزی، باید به نقش اساسی منابع انسانی و توانمند نمودن آنها، به عنوان برنامه‌ای راهبردی توجه نمود؛ چراکه در فرآیند توانمندسازی جوامع محلی مدیریت مطلوب، استقلال در اجرا، شفافیت، پاسخگویی و افزایش ظرفیت‌های محلی به وقوع می‌پیوندد. به همین دلیل برای توسعه اجتماعی مناطقی مانند کیش،  برنامه‌های بسیاری برای توانمندسازی و به تبع آن، افزایش تعامل و مشارکت افراد در فرآیند‌های تصمیم‌سازی‌ها وجود دارد و در واقع، این شکل از مشارکت علاوه بر تاثیر مثبت بر روند توسعه مناطق آزاد تجاری-‌صنعتی، در ارتقاء سطح معیشت مردم نیز بسیار موثر است.

پورعلی در رابطه با اقدامات منطقه آزاد کیش برای توسعه جامعه محلی گفت: منطقه آزاد کیش با تاکید بر لزوم توسعه ظرفیت‌ها و شناسایی استعداد‌های فرهنگی، هنری و اجتماعی جامعه محلی، بر مسیر اجرای کامل موضوع توانمندسازی در جزیره حرکت می‌کند و همچنین در تلاش است تا با تقویت حس مشارکت و تعاون افراد محلی، بالا بردن کیفیت فرهنگی زندگی ساکنان و بالا بردن اثربخشی حوزه فرهنگی در توسعه اقتصادی، توجه بسیاری به بخش اجتماعی و فرهنگی جزیره و بالا بردن سطح آنها همراه با توسعه اقتصادی نماید و در این راستا به ایجاد بسترهای لازم برای فعالیت تشکل‌های مدنی و انجمن‌ها در حوزه‌های گوناگون ازجمله محیط زیست، بوم‌گردی، زنان، رشته‌های هنری و… نیز توجه ویژه نموده است که از این جمله می‌توان به فعالیت پارلمان زنان کیش، انجمن‌های هنری شعر، موسیقی، داستان‌نویسی و ایجاد خانه زنان بومی کیش، خانه مطبوعات، اقامتگاه‌های بوم‌گردی توسط بخش خصوصی و هموار نمودن بستر لازم توسط سازمان منطقه آزاد کیش اشاره نمود که هر یک با به کارگیری استعدادهای جامعه‌ هدف خود، ارائه آموزش‌های تکمیلی و استفاده از خلاقیت‌ها و ظرفیت‌های خود، توانسته‌اند خدمات مناسبی به جامعه محلی و گردشگران و حتی در برگزاری رویدادهای منطقه‌ای، ملی و بین‌المللی، بنیان نهند.

وی افزود: در حقیقت سازمان منطقه آزاد کیش در فرآیند توانمند نمودن جامعه محلی به عنوان یکی از راهبردهای اصلی سازمان برای افزایش مشارکت و سرمایه اجتماعی، به دنبال آن است که مردم بتوانند خود آغازگر، کنترل کننده و رهبر توسعه باشند و با مشارکت در نظام تصمیم‌سازی، اجرای برنامه‌ها و پروژه‌ها، ارائه مشاوره‌ در زمینه‌های گوناگون به مسئولین منطقه، خود عاملی برای دستیابی به توسعه پایدار در جزیره کیش باشند.

معاون فرهنگی و اجتماعی سازمان منطقه آزاد کیش درخصوص توسعه کسب و کارهای کوچک در کیش اذعان داشت: کارآفرینی و ایجاد کسب و کارهای کوچک به عنوان موتور محرکه توسعه اقتصادی و اجتماعی، نقش اساسی در فرآیند توسعه دارد. در منطقه نیز سیاستگذاری و برنامه‌ریزی‌های بلندمدت ایجاد گردیده تا از پتانسیل سازنده کسب و کارهای کوچک برای رسیدن به رشد پایدار استفاده گردد.

پورعلی ادامه داد: در حوزه بانوان در جزیره کیش، اختصاص فضا برای ایجاد مراکز کارآفرینی و توانمندسازی در دو منطقه سفین و شهرک سحر، همچنین اختصاص فضا و امکانات لازم برای ایجاد نمایشگاه دائمی صنایع دستی در اسکله بزرگ تفریحی کیش، به منظور عرضه محصولات دست‌ساز زنان منطقه، رونمایی از سامانه توسعه کسب و کارهای خانگی زنان به ‌عنوان طرحی مشترک با وزارت تعاون و جهاد دانشگاهی کشور، صدور مجوز فعالیت اقتصادی برای کسب و کارهای خانگی با دستور ریاست محترم هیات مدیره و مدیرعامل سازمان و ارائه آموزش‌های لازم در زمینه تولید و بازاریابی متناسب با نیاز و سلیقه روز، موجب رونق کسب و کارهای کوچک و در نهایت ایجاد فرصت‌های شغلی و افزایش درآمد بوده و بر میزان اشتغال‌زایی و ارتقاء سطح رفاه اجتماعی و مشارکت جامعه محلی در منطقه نیز تاثیرگذار است.

وی درخصوص برگزاری دوره‌های آموزشی در حوزه اشتغال اظهار کرد: با توجه به سیاست‌ها و ساختار اداره امور زنان، برگزاری کارگاه‌ها و دوره‌های آموزشی در حوزه کارآفرینی و اشتغال، در شرح وظایف این اداره می‌باشد که اهم عناوین کارگاه‌ها و دوره‌های برگزار شده در این رابطه به شرح ذیل است:

– روش‌های نوین بازاریابی

– برگزاری کارگاه‌ها و دور‌های آموزشی در زمینه طراحی لباس و خیاطی

– برگزاری دوره‌های کارآفرینی و مهارت‌های کسب و کار

– برگزاری دوره‌‌های حرفه‌آموزی به صورت آنلاین و فیزیکی در راستای توانمندسازی جامعه زنان منطقه

– برگزاری کارگاه‌های اشتغال و کارآفرینی زنان

– کارگاه آموزش آشنایی با بسته‌بندی، ارزش‌ها و کارکردهای آن در کسب و کارهای خرد و خانگی

– برگزاری کارگاه‌های مشاوره و راهنمایی شغلی

– نشست‌ها و سمینارهای علمی در حوزه کارآفرینی و اشتغال

– نشست تخصصی اساتید دانشگاه‌ها با موضوع بررسی علمی ایجاد بسترهای کارآفرینی و اشتغال

– نشست‌های تخصصی با کارآفرینان برتر کشوری

– نشست تخصصی چگونگی مواجهه با بحران‌ در کسب و کارهای کوچک در ایام شیوع ویروس کرونا با حضور اساتید دانشگاهی و کارآفرینان موفق

– وضعیت آموزه‌های اجتماعی در منطقه آزاد کیش

معاون فرهنگی و اجتماعی سازمان منطقه آزاد کیش افزود: خوشبختانه وضعیت آموزه‌های اجتماعی در جزیره کیش در سطح خوبی قرار گرفته و این نشات گرفته از اِعمال سیاست‌ها و خط‌مشی‌های دقیق و سازنده در برنامه‌ راهبردی سازمان منطقه آزاد کیش است که در راستای عمل به مسئولیت اجتماعی خود و دستیابی به چشم‌انداز و ماموریت ذاتی منطقه که توسعه گردشگری است، به ارتقاء فرهنگ، آموزش و سلامت عمومی در سطح جامعه محلی، توجه ویژه‌ای نموده و در شرح وظایف واحدهای مرتبط در سازمان، این امر لحاظ گردیده است و بودجه لازم نیز به اجرای طرح‌های مرتبط با آموزه‌های اجتماعی ازجمله سبک زندگی، مهارت‌های زندگی، بهداشت، تحکیم بنیان خانواده و… اختصاص داده شده است.

پورعلی تاکید کرد: در اداره امور زنان نیز تحکیم بنیان خانواده، توانمندسازی زنان، تقویت مهارت‌های زندگی، تقویت سرمایه اجتماعی زنان، سلامت زنان و خانواده، اصلاح الگوی سبک زندگی، معرفی زنان موفق با هدف الگوسازی، آشنایی با حقوق شهروندی، حقوق زنان و خانواده، آموزه‌های دینی و تربیت فرزندان، از طریق برگزاری دوره‌ها، کارگاه‌ها با همکاری دانشگاه‌های برتر کشور، بنیاد زن و خانواده، معاونت زنان و خانواده ریاست جمهوری، کمیسیون زنان و خانواده شورای عالی انقلاب فرهنگی، اساتید و محققان برجسته مسائل دینی و فلسفی، فرهنگستان علوم پزشکی و تولید محتوی صورت می‌پذیرد.

این مقام مسئول در کیش درخصوص بسترسازی برای فروش صنایع دستی و یا تولیدات روستاییان گفت: در جزیره کیش، فقط روستای باغو وجود دارد که البته آن هم معنای عام روستا را ندارد. در این مکان، بخشی از بومیان قدیمی کیش ساکن هستند که شغل‌شان دامپروری است و در زمینه‌ تولید صنایع دستی فعال نیستند. اما در همین منطقه یک فضای بوم‌گردی ایجاد شده است که یکی از مقاصد تفریحی تورهای گردشگری است و با خوراک‌های بومی و محلی از گردشگران پذیرایی می‌نماید و متولیان این مجموعه با حمایت معاونت گردشگری سازمان منطقه آزاد کیش، توانسته‌اند در کنار درآمدزایی، اقدامات مناسبی را در جهت معرفی آداب و رسوم و فرهنگ بومیان این روستا، تدارک ببینند.

وی ادامه داد: کیش به عنوان یکی از مهم‌ترین قطب‌های گردشگری در ایران، هر ساله پذیرای گردشگران داخلی و خارجی بسیاری می‌باشد که تمایل دارند با صنایع دستی این منطقه نیز آشنا شوند و همچنین به ‌عنوان سوغات، خریداری نمایند. در همین راستا تلاش گردیده است که با برپایی نمایشگاه‌های فصلی، هفتگی و مناسبتی عرضه‌ صنایع دستی، بستر فروش محصولات این صنعت، فراهم گردد. همچنین در اقامتگاه‌های بوم‌گردی منطقه نیز، امکان عرضه صنایع دست‌ساز فراهم گردیده است. ضمن اینکه در حال حاضر نیز به دستور رئیس محترم هیات مدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد کیش، محل دائمی عرضه صنایع دست‌ساز زنان منطقه در یکی از نقاط توریستی (اسکله تفریحی کیش)، در مراحل تکمیل ساختمان و افتتاح است.

معاون فرهنگی و اجتماعی سازمان منطقه آزاد کیش تاکید کرد: صنایع دستی تولیدی در کیش به دلیل مهاجرپذیر بودن این منطقه از استان‌های مختلف کشور، تلفیقی از صنایع دستی سایر استان‌ها با تاکید بر صنایع دست‌ساز تولیدی جنوب کشور می‌باشد.

پورعلی درخصوص موانع موجود برای پیشرفت کسب و کارها اظهار داشت: موانع اقتصادی-اجتماعی؛ مثل ضمانت‌های بانکی سختگیرانه برای کارآفرینان، پایین بودن درآمد این نوع کسب و کارها و ریسک‌گریزی افراد محلی، عدم بازاریابی مناسب برای فروش محصولات تولیدی بخشی از مشکلات است. اما  موانع زیرساختی و بروکراسی‌های اداری برای دریافت مجوزهای لازم در زمینه‌کارآفرینی هم وجود دارد. ضمن اینکه سوددهی بانک‌ها به سپرده‌ها که خود موجب خروج سرمایه از بخش تولیدی می‌شود.

وی در رابطه تاثیر کرونا بر کسب و کارها گفت: با توجه به اینکه شرط اصلی برای کنترل شیوع  ویروس کرونا، کاهش حداکثر تعاملات اجتماعی و ماندن در خانه است، بنابراین بسیاری از کسب و کارهای فعال در مناطق گردشگرپذیر ازجمله کیش در زمان اوج شیوع بیماری، تعطیل شدند و حتی بعضی از صنایع کوچک، تحت تاثیر این بحران، ناچار به تعدیل منابع انسانی شاغل در آن بخش و با از دست دادن بازار فروش، ناگزیر به کاهش یا توقف تولیدات خود شدند. ضمن اینکه رشد بی‌رویه  قیمت ارز و افزایش قیمت بعضی کالاها نیز مزید بر علت برای ورشکستگی تعداد زیادی از کسب و کارهای کوچک در منطقه گردید.

معاون فرهنگی و اجتماعی سازمان منطقه آزاد کیش ادامه داد: اما به طور خاص در ایام شیوع ویروس کرونا در منطقه آزاد کیش، ضمن اتخاذ تدابیر پیشگیرانه جدی در شورای سلامت منطقه و انجام نظارت‌های لازم در این زمینه در مبادی ورودی به کیش (فرودگاه و بندر)، مراکز اقامتی و پذیرایی، مراکز تفریحی و گردشگری، سیاست‌ها به گونه‌ای اتخاذ گردید که ضمن رعایت مناسب اصول و پروتکل‌های بهداشتی ابلاغی به هر یک از گروه‌های شغلی و مراکز ارائه خدمات به ساکنان و گردشگران، امکان فعالیت و درآمدزایی با یک‌سوم و گاهی با یک‌دوم ظرفیت موجود، برای آنها فراهم شود؛ به‌ گونه‌ای که ضمن اینکه جزیره کیش از لحاظ میزان ابتلا به ویروس کرونا در شرایط بسیار مطلوب‌تری نسبت به سایر نقاط در کشور قرار داشت؛ میزان مسافران ورودی در این ایام (البته بعد از لغو محدودیت‌های تردد)، در مقایسه با مدت مشابه در سال قبل، رشد خوبی داشته است. در واقع سازمان منطقه آزاد کیش تلاش نموده است با برنامه‌ریزی هوشمندانه، سازگاری سریع با شرایط بحران و به کارگیری سایر منابع موجود، به‌ نحوی به اجرای خط‌مشی‌ها بپردازد که مردم هم بتوانند به کارشان برسند و معیشت‌شان تامین شود و هم اینکه با رعایت اصول بهداشتی، سلامت‌شان تامین شود.

پورعلی در ادامه به انعقاد تفاهم‌نامه‌های مختلف برای توانمندسازی جامعه محلی در کیش اشاره کرد و بیان داشت: در منطقه آزاد کیش با اتخاذ تدابیر لازم برای توانمندسازی جامعه محلی، شکل‌گیری سازمان‌های مردم‌نهاد، حمایت‌های مادی و اداری لازم در موضوعات آموزشی، ارائه آموزش‌های لازم در زمینه‌های گوناگون فرهنگی، اجتماعی، هنری و حقوقی، برگزاری رویدادهای علمی و فرهنگی ملی و منطقه‌ای و رونق مشارکت اجتماعی در جهت شکوفایی ظرفیت‌های فردی، گام‌های موثری برداشته شده است و در این راستا تفاهم‌نامه‌هایی نیز با سازمان‌های مربوطه در سطح کشور به امضاء رسیده است که از آن جمله می‌توان به تفاهم‌نامه‌های ذیل اشاره نمود:

– تفاهم‌نامه با دانشگاه تهران

– تفاهم‌نامه با دانشگاه شهید بهشتی

– تفاهم‌نامه با جهاد دانشگاهی

– تفاهم‌نامه با اکو

– تفاهم‌نامه با سازمان فرهنگ و ارتباطات مردمی

– تفاهم‌نامه با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

– تفاهم‌نامه با معاونت زنان و خانواده ریاست جمهوری (در مرحله امضاء)

– تفاهم‌نامه با سازمان شیلات

وی درخصوص توسعه کارآفرینی به عنوان عاملی مهم برای ارتقای جایگاه اقتصادی منطقه آزاد کیش تصریح کرد: کارآفرینی، فرآیند شروع یک تجارت برای سودآوری یا تامین نیازهای اجتماعی است و کارآفرین کسی است که یک مدل تجارت را توسعه می‌دهد، سرمایه فیزیکی و انسانی لازم برای شروع یک سرمایه‌گذاری جدید را فراهم می‌کند، آن را عملیاتی می‌کند و مسئول موفقیت یا شکست آن است.

معاون فرهنگی و اجتماعی سازمان منطقه آزاد کیش در پایان تاکید کرد: با عنایت به اینکه رشد سریع و موثر اقتصاد ملی برخی کشورها نسبت به دیگر کشورها، ریشه در فعالیت‌های کارآفرینانه دارد، مسئولین سازمان منطقه آزاد کیش نیز کارآفرینی را به ‌عنوان عاملی مهم و تاثیرگذار در دستیابی به اهداف خود ازجمله افزایش و توسعه صادرات، ایجاد اشتغال، جذب سرمایه‌گذاری‌های داخلی و خارجی، انتقال تکنولوژی، افزایش درآمدهای عمومی، افزایش جذب توریسم و در نهایت ارتقای جایگاه اقتصادی خود می‌دانند و سعی دارند با ایجاد وحدت و همدلی میان مسئولان و مردم، شاهد پیشرفت و توسعه قابل توجه جزیره کیش در حوزه‌های مختلف اقتصادی، عمرانی و گردشگری باشند و با انجام حمایت‌های لازم برای ورود کارآفرینان و تقویت ظرفیت‌های کارآفرینی مانند مهارت و انگیزش، زمینه‌ ایجاد و رشد کسب و کارهای جدید در منطقه را فراهم می‌نماید.

  • نویسنده : ملیحه اسناوندی
  • منبع خبر : شماره114 نشریه اخبار آزاد مناطق